X
تبلیغات
مزرعه پرورش ماهی قزل آلای کاسپین زنجان - پرورش ماهی گرمابی و سردابی

مزرعه پرورش ماهی قزل آلای کاسپین زنجان

آدرس:زنجان روستای مهرآبادمزرعه پرورش ماهی قزل آلای کاسپین زنجان××ما می توانیم××

 

در این نوشته شما با پرورش ماهی گرمابی و سردابی آشنا می شوید.

شرایط محیطی مورد نیاز در پرورش ماهیان گرمابی :

تمام فعالیتهای حیاتی ماهی از قبیل رشد،تغذیه و تولید مثل تحت تاثیر عوامل محیطی قرار می گیرند.
علاوه بر آن عوامل محیطی در ایجاد و پیشرفت بیماریهای مختلف ماهی نقش دارد.
1. دمای آب : دمای آب در طول سال،ماه و حتی در طول شبانه روز در حال تغییر است.
باتوجه به اینکه ماهی آبزی خونسردی است دمای بدن آن با دمای آب اطراف تقریبا برابر است . به همین دلیل است که تغذیه و رشد و متابولیسم بدن تحت تاثیر دمای محیط قرار میگیرند. از طرفی با افزایش دما، نیاز ماهی به اکسیژن نیز افزایش پیدا میکند که در این مواقع هوادهی استخر ضرورت پیدا میکند.
دمای مناسب آب برای کپور معمولی 25 تا 30 درجه است .
2.
PH آب : حداقل و حداکثر PH مورد قبول 5/6 تا 9 در نظر گرفته شده است . PH در بعد از ظهرها به حداکثر میرسد که با پاشیدن آب آهک در اوایل صبح از افزایش شدید PH در بعد از ظهر ها جلوگیری می کند و در هنگام طلوع آفتاب به حداقل می رسد.
PH خیلی زیاد یا پائین باعث آسیب به بافت های مختلف بدن به ویژه آبشش ها می شود.
افزایش
PH آب خاصیت سمیت بعضی مواد از قبیل آمونیاک را افزایش می دهد که آمونیاک برای ماهی سمی و خطر ناک است که برای پیشگیری از این رویداد باید PH آب به طور مرتب اندازه گیری شود .
3. شوری و سختی آب :شوری آبهای شیرین کمتر از یک گرم در لیتر است . ماهیان گرمابی پرورشی شوری تا 2 گرم در لیتر را تحمل میکند ولی حداکثر شوری قابل تحمل برای آنها حدود 9 گرم در لیتر است که در این حالت شوری بالای 2 باعث کاهش رشد ماهیها می شود.
سختی آب هم بر اساس غلظت کربنات کلسیم آب تعیین می شود .از نظر سختی، آبها را به چهار دسته تقسیم می کنند :

الف: آبهای نرم : 0-75 میلی گرم در لیتر کربنات کلسیم
ب: آبهای متوسط : 75-150 میلی گرم در لیتر کربنات کلسیم
ج: آبهای سخت : 150-300 میلی گرم در لیتر کربنات کلسیم
د: آبهای خیلی سخت : بالای 300 میلی گرم در لیتر کربنات کلسیم
بنابر این هر چه آب سخت تر باشد تغییرات
PH آب کمتر است و مسمومیت ماهی با فلزاتی از قبیل سرب،آهن،جیوه کاهش می یابد.
4. اکسیژن محلول آب : اکسیژن یکی از فاکتورهای مهم و اساسی برای سلامتی ماهی است.در ماهیان گرمابی، غلظت اکسیژن کمتر از یک میلی گرم در لیتر است در صورتی که ادامه پیدا کند ،معمولا کشنده خواهد بود که این حالت بیشتر در روزهای گرم،در شرایط استرس،ضعیف بودن ماهیها و شرایطی از این قبیل که ماهی به کمبود اکسیژن حساسیت بیشتری پیدا کند بسیار خطر ناک است . معمولا تلفات در در اوایل صبح یا در طول شب
اتفاق می افتد . ماهیها در در محل ورود آب تجمع یافته،به سطح آب آمده و هوا را می بلعند و در صورتی که این وضعیت ادامه پیدا کند بی حال شده و تلف می شوند.
نشانه های کمبود اکسیژن در ماهیان : 1. رنگ پریدگی پوست 2. پرخونی آبششها 3. خونریزیهای کوچک در بعضی از قسمتهای بدن
راههای رفع حالت کمبود اکسیژن در استخر : 1. وارد کردن آب به صورت پلکانی 2. افزودن آب تازه که معمولا حاوی اکسیژن بیشتری است 3. وسایلی که آب را برهم بزند .

5. عدم گل آلودگی آب : گل آلود بودن آّب موجب جلوگیری از نفوذ نور و کندی تولیدات بیولوژیک استخر میگردد. این مواد معلق به تدریج در کف استخر تجمع یافته و موجب افزایش رسوبات کف و کاهش عمق استخر می گردد . این مواد مشکلاتی برای ماهیان ایجاد میکند از جمله اینکه با ورود به آبششها و سطوح حساس بدن باعث اختلال در فعالیتهای طبیعی بدن می شود .

انتخاب محل مناسب برای ساخت استخر پرورشی کپور ماهیان :
مهمترین عامل در ارزیابی کیفی یک محل ، منبع تامین آب است . برای تعیین ظرفیت تولید ماهی در یک محل ، باید از کیفیت آب آن در طول سال با خبر بود .
بنا براین از عوامل کلیدی می توان موارد زیر را ذکر کرد : تامین آب،توپوگرافی محلو نگهداری کردن آب

معیارهای مهم در انتخاب محل :
1. در دسترس بودن محل و کافی بودن زمین برای ساخت تاسیسات مختلف
2. آب کافی و مناسب از نظر کیفیت در محل وجود داشته باشد.
3. انجام آزمایشات خاک
4. نزدیک بودن به راه شوسه و نزدیک بودن به شبکه برق
5. وجود درخت یا فضای سبز در اطراف محل انتخاب شده
6. در دسترس بودن کودهای آلی و منابع غذائی ارزان قیمت در نزدیکی محل انتخاب شده
7. وضعیت توپوگرافی محل طوری باشد که اجازه خاک برداری با هزینه کم را بدهد .
8. اگر از آب رودخانه استفاده می شود باید مشکل سیل و طغیان رودخانه در منطقه وجود نزدیکی به راه شوسه آب کافی و مناسب
فضای سبز اطراف استخر نزدیک بودن به شبکه برق
کافی بودن زمین

انواع سیستم های پرورش ماهیان گرمابی :
1. سیستم پرورش متراکم :در این روش تراکم بسیار بالا است و پرورش در استخرهای سیمانی و با استفاده از غذای دستی و به روش تک گونه ای (کپور معمولی) انجام میشود.
2.سیستم پرورشی نیمه متراکم :متداولترین روش پرورش کپور ماهیان در جهان است.معمولا به صورت چند گونه ای انجام میشود و تغذیه ماهیها از تولیدات طبیعی استخر (که با کود دهی مناسب افزایش پیدا میکند) و علوفه و دانه های غلات انجام میشود.
3.سیستم پرورش گسترده : بسته به شرایط مختلف محیطی تا 1500 قطعه ماهی در هکتار رها سازی می شود. این روش معمولا در حوضچه های ذخیره آب کشاورزی و یا آبگیرهای محصور انجام میگیرد و نیازی به استخر سازی نیست .
4. سیستم پرورش تک گونه ای :بیشتر برای کپور ماهیان استفاده میشود .در این حالت معمولا کپور به تنهائی پرورش می یابد و برای تغذیه آن بر غذای دستی تکیه بیشتری میشود.
5. سیستم پرورش چند گونه ای :در این روش چند گونه ماهی به طور توام در یک استخر ریخته میشوند و از همه غذای موجود در آب از قبیل :پلانکتون های گیاهی و جانوری،کرمها،حشرات و... استفاده میشود.چهار گونه ماهی از خانواده کپور ماهیان عبارتند از : کپور معمولی،کپور علف خوار(آمور)،کپور نقره ای(فیتوفاگ) و کپور سر گنده
در این سیستم معمولا توصیه میشود 35 درصد کپور معمولی،15 درصد کپور علفخوار،40 درصد کپور نقره ای و 10 درصد کپور سر گنده در استخر رها سازی شود.
6. سیستم پرورش توام : ماهی با اردک،برنج و میگو.
7.سیستم پرورشی تک جنسی : فقط یک جنس نر یا ماده پرورش داده میشود .در مورد کپور معمولی و تیلاپیا کاربرد فراوانی دارد .


ماهیان سردآبی
مقدمه :
سیر رو به رشد جمعیت جهان و متعاقب آن افزایش نیازهای پروتئینی این جمعیت باعث شده است،بشر به مصرف آبزیان از جمله ماهیها،سخت پوستان،نرم تنان و سایر آبزیان رو آورد.همچنین کاهش ذخایر آبزی بشر را بر آن داشته تا برای پرورش گسترده آبزیان در محیطهای آبی کوچک و محدود اقدام کند.
پرورش ماهی در حوضچه از دیر باز معمول بوده است. در کشور چین،پیشینه آن به 2700 سال پیش از میلاد بر می گردد. بنا به دلایل متعددی پرورش ماهی بر پرورش دیگر دامهای اهلی که مصرف خوراکی دارند برتری دارد که می توان به موارد زیر اشاره کرد :

1- ضریب تبدیل غذایی در ماهی 5/1 برابر طیور و دو برابر گوسفند و گاو است که دلیل آن نیاز کمتر ماهی به مصرف انرژی برای گرم کردن بدن وغلبه بر نیروی جاذبه است.
2- ماهی را می توان در تراکم زیاد نیز پرورش داد .
3- پرورش ماهی، روشی بسیار موثر در مصرف مواد زائد کشاورزی و دامپروری است
4- گوشت ماهی، ارزش غذائی بسیار بالایی دارد .
گوشت ماهی نه تنها سریعتر از گوشت های دیگر هضم می شود، بلکه دارای مقادیر قابل توجهی اسیدهای آمینه ضروری از قبیل لیزین و متیونین است. علاوه بر آن، دارای اسیدهای چرب ضروری بویژه یک اسید چرب اختصاصی است که باعث کاهش کلسترول خون می شود . ویتامینها و املاح موجود در گوشت نیز ارزش غذایی آن را افزایش داده است.

معرفی ماهی قزل آلای رنگین کمان :

قزل آلای رنگین کمان از خانواده آزاد ماهیان(
Salmonide) با نام علمی Onchorhynchus mykiss است و با نام انگلیسی Rainbow trout معروف است. در میان آزاد ماهیان این گونه تنها گونه ای است که برای پرورش بسیار مناسب تشخیص داده شده است،چرا که در برابر تغییرات محیطی نظیر تغییر مقدار O2 و CO2 محلول در آب،آلودگیهای کم و درجه حرارت مقاوم و از سرعت رشد مناسبی برخوردار است. به علاوه این که به راحتی از غذاهای دستی مصنوعی استفاده می کنند.
این گونه را می توان به راحتی در کانالها،حوضچه های گرد،مستطیل و سیلوبی از جنس بتن یا فایبر گلاس پرورش از لحاظ ظاهری قزل آلای رنگین کمان بدن کشیده ای دارد،باله هایش توسعه یافته و تعداد آن هشت تاست. این باله ها شامل دو باله سینه ای،دو باله شکمی،یک باله مخرجی،یک باله دمی و دو باله پشتی است که یکی از آنها بالای بدن ماهی و در وسط قرار دارد و دارای اشعه است. باله پشتی دیگر کوچک و بدون اشعه و بر روی ابتدای ساقه دمی قرار دارد.
رنگ بدن این آبزی سبز زیتونی،در پشت تا خاکستری روشن و سفید در شکم با خالهای سیاهرنگ می باشد.(شکل شماره1) قزل آلای رنگین کمان دهان بزرگی دارد که هنگام
صید طعمه به علت آزاد بودن استخوانهای فکی،به مقدار زیادی باز می شود و طعمه های بزرگ را شکار می کند. دهان این ماهی بر روی فکها،سقف و زبان دندانهای تیز و به عقب برگشته ای داردکه تنها برای گرفتن و هدایت طعمه به دستگاه گوارش کاربرد دارند.
محیط زیست طبیعی قزل آلا :
این گونه ماهی،بومی حوضه آبریز بخش شرقی اقیانوس آرام از آلاسکا تا مکزیک است. با این حال به دلیل قابلیت سازگاری و مقاومت بالای این ماهی در برابر تغییرات محیطی،به تدریج به سایر نقاط دنیا که قابلیت زیستی آن را داشتند،عرضه شد. قزل آلای رنگین کمان متعلق به آبهای سرد و شفاف با بستر سنگی و سنگلاخی و شنی است.
این آبزی در شرایط طبیعی در رودخانه ها و دریاچه های سرد و خنک زیست می کند و برای تولید مثل به مناطق بالا دست رودخانه ها مهاجرت می کند. تغذیه قزل آلا به طور طبیعی از لارو حشرات،حشرات آبزی، ماهیان ریز و سایر موجودات مستقر در رودخانه ها صورت می پذیرد.

نیازهای زیستی قزل آلای رنگین کمان :
دانستن نیازهای زیستی این گونه،جهت پرورش موفق آن لازم و ضروری است به طوری که هر چه بیشتر با نیازهای زیستی قزل آلا آشنا باشیم،به همان اندازه در امر پرورشش موفق خواهیم بود. نیازهای ضروری این ماهی عبارت است از :
1. اکسیژن : همان طور که گفته شد قزل آلای رنگین کمان به آبهای پر اکسیژن و زلال نیاز دارد و ساختن این عامل اساسی در حد مطلوب،ضامن بقا و پرورش موفق این آبزی خواهد بود. حداقل مقدار اکسیژن موجود در آب که قزل آلا به آن نیاز دارد،شش میلی گرم در لیتر است و حد مطلوب آن در فاصله 9 تا 11 میلی گرم در لیتر قرار دارد که تامین آن ضروری است.
2. حرارت : از دیگر عاملهای زیستی این ماهی دمای آب است. قزل آلا در درجه حرارتهای 12 تا 18 درجه سانتی گراد بهترین رشد را داراست. البته درجه حرارتهای بالاتر از 18 و پائین تر از 12 نیز برای ماهی قابل تحمل است ولی برای رشد و پرواربندی این گونه مناسب نیست .
نکته قابل توجه درباره دمای آب و میزان اکسیژن این است که هر چه دمای آب بالاتر باشد قابلیت نگهداری اکسیژن در آب کاهش پیدا می کند . پس درجه حرارت آب را باید در حدی قرار داد که حلالیت اکسیژن در آن،در سطح بالائی قرار گیرد.
3.
ph :
ph آب مورد استفاده برای پرورش باید بین 5/6 تا 8 باشد . PH کمتر یا بیشتر از این مقدار سبب اختلال در رشد خواهد شد.
4.سرعت جریان آب : آب ورودی از منبع به استخر چنان سرعت داشته باشد که سبب ایجاد مشکلات برای ماهیان نشود؛چرا که سرعت بالای جریان آب سبب صرف انرژی ماهیان برای مقابله با شدت جریان و حفظ تعادل و شناوری در آب می شود. از طرف دیگر کاهش بیش از حد جریان آب ماهی ها را با کمبود اکسیژن و آب سرد و زلال مواجه می سازد و مواد دفعی و سمی موجود در استخر به خوبی شسته نمی شوند. به عبارت دیگر تهویه به خوبی صورت نمی گیرد.
مناسب ترین سرعت جریان آب برای قزل آلا بین 2تا5 سانتی متر در ثانیه است.
5. منابع آبی : تا کنون منابع آبی مختلفی برای پرورش قزل آلا معرفی شده است که از آن جمله می توان از رودخانه،نهر،چشمه،قنات و چاه نام برد.
مناسب ترین منبع آبی برای پرورش قزل آلا،چشمه های سقوطی است چرا که تمیز و شفاف و پر اکسیژن است و آلودگی ندارد . و اما آب چاه اکسیژن پائینی دارد و قبل از مصرف باید هوادهی شود . آب رودخانه ها و نهرها در بعضی موارد حاوی آلودگی است که باید در مصرف آن احتیاط کرد.
چشمه ها:
در برسی آب ابتدا باید منابع آب را شناخت . مهمترین منابع آبی که در کارگاه ها مورد استفاده قرار میگیرند چشمه ها هستند که چشمه ها دارای ویژگی های خاصی هستند . به عنوان مثال تغییرات درجه حرارت آن ها در طول سال در مظهر چشمه (
c0 2-1±) هستند و تغییرات دبی کمی دارند ، دارای کدورت ، منابع آلودگی و یخبندان نیز نمی شوند .
انواع چشمه ها :
الف – چشمه های سقوطی : که در آنها پس از این که آب از مظهر چشمه خارج می شود با شیب تندی به طرف پایین بستر حرکت می کند . چشمه های سقوطی در جهت شیب به سرعت حرکت می کنند و سفیدی رنگ آب به علت ورود بیش از حد هوا در داخل آب است . از ویژگی این چشمه ها ، بر خورد زیاد آب با هوا با سرعت زیاد می باشد که از نظر اکسیژن ، آب به حد اشباع می رسد . از طرفی چون سرعت جریان آب زیاد است مانع رسوب گذاری در طول بستر می شود . هم چنین گیاهان در بستر آن ها قدرت رویش ندارند. از این مظر چشمه های سقوطی یکی از با ارزش ترین چشمه ها است که از
نمونه آن در ایران چشمه دشت ارژن است .
ب- چشمه های حوضچه ای: در این موارد ، آب چشمه از گودالی در آمده و در جهت شیب به طرف پایین دست حرکت می کند . آب خیلی آرام از مظهر چشمه خارج شده و چندان نمی تواند اکسیژن در یافت کند . قابلیت رسوب گذاری داشته و از این لحاظ مواد غذایی و خاک و برگ در کف حوضچه رسوب می کند و اکسیژن موجود در آب مصرف می شود . گیاهان در این چشمه ها رشد خوبی دارند و این گیاهان تغییرات
PH را در طول شبانه روز به وجود می آورند . این چشمه از دیدگاه مصرف آب در پرورش در درجه سوم اهمیت قرار دارد . چشمه آتشکده در استان فارس از این نمونه است . درجه حرارت در این چشمه حوضچه ای بین 15-5/14 درجه سانتیگراد است و از نظر درجه حرارت برای پرورش مناسب است .
ج-چشمه های بینابینی : این نوع چشمه ها خصوصیات بینابینی دارند . در این نوع چشمه ها هم گیاه وجود دارد و آب حالت جریان ملایم دارد . بنابراین از دیدگاه پرورش ماهی در درجه دوم قرار دارد . نمونه معروف این چشمه ، چشمه دیمه و ده چشمه در استان جهار محال بختیاری ( که درجه ی حرارت آن نیز در طول سال تقریبا 10 درجه سانتی گراد می باشد ) است . در کنار آن نیز مزارع پرورش ماهی قزل آلا احداث شده است .
د- چشمه های گسترده : این چشمه ها معمولا آب موقت دارند و مجرای خروجی مشخصی ندارند . مقدار آب آن ها کم است و از دیدگاه پرورش آبزیان اهمیتی ندارند . بزرگترین کارگاه های پرورش و تکثیر قزل آلا در کنار چشمه های سقوطی قرار دارند .
2-نهر و رود خانه ها :
از نظر مشخصات هیدرولوژیکی دارای ویژگی های خاصی است : تغییرات دبی در آن ها زیاد است که این عامل مشکلی در کارگاه تکثیر محسوب می شود . از نظر اقتصادی حداقل دبی مطرح است . ویژگی دیگر تغییرات درجه حرارت است .مشکلات دیگر این است که همواره کارگاه متاثر از این است که رود خانه در چه وضعیتی قرار دارد . مثلا آلودگی رودخانه ها باعث از بین رفتن ماهی ها در کارگاه می شود . اگر در اطراف رودخانه سنگ های سخت آبرفتی وجود داشته باشد آن رودخانه برای پرورش قزل آلا مناسب نیست . رودخانه هلیل رود که در آن اتفاقا آب رودخانه نیز زیاد است اما رنگ آب رودخانه حالت خاصی دارد و آجری شکل است از این دسته محسوب می شود . اگر در رودخانه ای تغییرات دبی رود خانه زیاد باشد ، آن منطقه برای پرورش ماهی مناسب نیست چون احتمال سیلاب در این مناطق زیاد است و برای جلوگیری از سیلاب ها و جا به جایی بستر رودخانه ها ، بستر سازی ومهار کردن منابع آنها یکی از مهمترین روش ها است .
سد ها ودریاچه ها :
از نظر استفاده و از نظر ویژگی مانند آب های جاری (نهر ها ورودخانه ) است با این تفاوت که در سد ها و دریاچه ها نوسانات
PH(به طرف قلیایی ) به ویژه در تابستان ها به علت فعالیت های فتو سنتزی گیاهان بیشتر است .مثلا اگر ورودی رودخانه ای که وارد سد می شود دارای سنگ های تیز و زمخت باشد آن رودخانه برای تکثیر طبیعی ماهی مناسب نیست . در ضمن هر چقدر آب دارای رنگ آبی متمایل به سبز باشد دریاچه برای پرورش ماهی مناسب است . دریاچه نئور در نزدیگی اردبیل از بهترین دریاچه های ایران برای پرورش ماهیان قزل آلا است .

آب های زیر زمینی :
این آب ها از نظر مشخصات شبیه چشمه ها هستند و دارای اکسیژن کمی . مواد معلق و کدورت در آب وجود ندارد عیب کلی این قسمت ، پمپاژ آب است که کاری بس مشکل و گران است . در این آب ها ، پمپاژ کردن آب بسیار پر هزینه و کاری ریسکی است ، ریسک کردن از نظر منابع آب برای قزل آلا بسیار خطرناک است . آب های زیر زمینی از لحاظ یک
نواختی درجه حرارت اهمیت دارد . برای استفاده از آب های زیر زمینی کار مناسب در
پرورش قزل آلا استفاده از چاه های آرتزین است چون مقدار آب در این چاه ها قابل ملاحظه
است .

رابطه میزان آب و تولید :
رابطه بسیار نزدیکی میان این دو بر قرار است . در ازای ورودی یک لیتر آب در ثانیه 50 تا 120 کیلو گرم ماهی قزل آلا می توان نگهداری کرد. اختلاف بین دو رقم 50 تا 120 به کیفیت آب وسایزماهی بستگی دارد و هر چه کیفیت آب بهتر باشد رقم تولیدی بیشتر است . رابطه میان کیفیت و کمیت آب قابل جابه جایی است به این معنا که یک آب با کیفیت بالامقدار آن را می توان کم کرد ولی برای آب های با کیفیت پایین باید مقدار آب زیاد باشد . در درجه حرارت ثابت هر اندازه ماهی کوچک تر باشد تراکمش کمتر است چرا که نیاز اکسیژنی بچه ماهیان بیشتر است و میزان 02 محلول کاهش می یابد . معمولا قزل آلا بخشی از نیاز های معدنی خود را از محیط می گیرد و از این نظر آنهایی که دارای املاح بیشتری هستند ، مناسب ترند . آزادماهیان پرورشی در آب شور بسیار سریع رشد می کنند به طوری که ماهی را در آب شیرین پرورش داده و سپس مقدار آب شیرین را کم کرده و به مقدار آب شور اضافه کرده تا ماهی به شرایط دریا عادت کند.لازم بذکر است وظیفه آب درپرورش قزل آلا رساندن اکسیپن به ماهی ودفع متابولیتها ازمحیط ماهی بوده وامروزه باساخت تجهزات تصفیه وهواهی پیشرفته بایک لیترآب بیش ازیک تن ماهی پرورش داده می شود.
6. مواد غذایی : غذای مورد استفاده باید از ارزش غذایی بالایی برخوردار باشد و بتواند نیازهای ماهی را تامین کند. به علاوه اینکه سبب رشد سریع آن شود. برای این منظور غذای تهیه شده باید حاوی همه گروه مواد غذایی نظیر پروتئین،چربی،هیدرات کربن
ویتامین و مواد معدنی باشد که نیاز به هر یک از این گروه مواد غذایی بسته به سن ماهی متفاوت است .
مکان یابی :
مکان یابی از عوامل مهم و محوری پرورش قزل آلا ست که اگر در این امر دقت نشود،نه تنها پرورش موفق نخواهد بود بلکه کل سرمایه گذاری انجام شده با خطر مواجه خواهد شد
لذا باید با صرف وقت فراوان و پس از بررسی همه جانبه،مکان مورد نظر را انتخاب کرد. برای رسیدن به این هدف موارد زیر را باید مد نظر قرار داد :
1. اقلیم : شرایط آب و هوایی منطقه مورد نظر برای احداث کارگاه باید به گونه ای باشد که با پرورش قزل آلا سلزگاری داشته باشد؛یعنی نه آنقدر گرم باشد و نه آنقدر سرد باشد که پرورش قزل آلا را محدود کند.
2. توپوگرافی :منطقه مورد نظر باید طوری باشد که حتی المقدور کمترین عملیات خاک برداری و تسطیح در آن صورت پذیرد. ازطرف دیگر زمین باید طوری انتخاب شود که امکان آبگیری حوضچه ها به صورت ثقلی وجود داشته باشد،در غیر این صورت نیاز به پمپ آب خواهد بود که باز هم سرمایه گذاری را تا حدودی محدود می سازد.
3. امکانات محل : مکان مورد نظر در مرحله اول باید به یکی از راههای ارتباطی به شهرهای بزرگ برای خرید غذا،بچه ماهی،دارو،فروش ماهیان بازاری و ... نزدیک و از امکاناتی بظیر برق،تلفن و آب بهداشتی برخوردار باشد.
4. منبع آب : هر چه کارگاه و منبع آبی مورد استفاده به هم نزدیکتر باشند،مفیدتر خواهد بود.البته بهتر است در محل کارگاه یک یا چند حلقه چاه برای مواقع ضروری حفر شود چرا
که در طول دوره پرورش ممکن است با مواردی نظیر کاهش جریان و مقدار آب،آلودگی منبع آبی و گل آلود شدن منبع مورد استفاده مواجه شویم.
5. مالکیت محل احداث کارگاه : از نکات مورد توجه در احداث کارگاه مالکیت زمین است اگر زمین مالکیت مشخصی نداشته با به صورت اجاره کوتاه مدت باشد،سرمایه گذاری در آن منطقی نخواهد بود،چرا که اصل سرمایه اولیه صرف طراحی و ساخت سازه ها و تاسیسات آن می شود.
احداث حوضچه های پرورشی :
قبل از احداث حوضچه ها و تاسیسات مورد نیاز،مشخص کردن ظرفیت کارگاه ضروری است. ظرفیت کارگاه با توجه به مقدار آب ورودی به کارگاه تعیین می شود به این صورت که به ازای هر 10 لیتر بر ثانیه آب ورودی،ظرفیت یک تن پرورش ماهی بازاری را در نظر می گیرند و از طرف دیگر به ازای هر یک تن ظرفیت کارگاه، 100 متر مربع فضای مفید در نظر می گیرند.
پس از تعیین ظرفیت کارگاه ابتدا زمین را مسطح و آن را بر حسب محل ورود و خروج آب و تاسیسات جانبی آن تسطیح و شیب بندی می کنند. بعد از تسطیح منطقه،برای احداث حوضچه ها در محل مورد نظر به مقدار لازم خاکبرداری می کنند.
برای ساخت دیواره های حوضچه ها و کانالها می توان از بتن مسلح(همراه میل گرد) یا غیر مسلح(همراه آجر یا بلوک) استفاده کرد. باید توجه کرد که ساخت سازه ها و حوضچه ها به گونه ای باشد که شیب ملایمی از محل ورودی تا خروجی(2 تا 5 درصد)داشته باشد.
برای جلوگیری از ماهیهان هرز،آشغال و خروج ماهیان از حوضچه ها،توریهایی تعبیه شود.
آماده سازی حوضچه ها قبل از ماهی دار کردن :
قبل از آبگیری و ماهی دار کردن استخرها باید این موارد را مورد توجه قرار داد :
1- اگر برای اولین بار از حوضچه ها و کانالهای کارگاه استفاده می شود،باید قبل از آبگیری کلیه مصالح اضافی و مواد مصرفی اضافی آنها جمع آوری و حوضچه ها و کانالها شستشو داده شوند.
2- اگر برای بار دوم یا چندم است که از استخر استفاده می شود،باید قبل از آبگیری،کلیه کانالها و حوضچه ها تمیز و ضد عفونی شوند بعد از ضد عفونی کردن استخرها اقدام به برقراری جریان آب می کنیم تا مواد اضافی که برای ضد عفونی به کار برده شده است،شسته و از محل دور شوند.
3-قبل از آبگیری حوضچه ها حتما ورودیها و خروجی های آنها کنترل و از نصب توری در آنها اطمینان حاصل شود.
4- 24 ساعت بعد از آبگیری استخرها می توان حوضچه های پرورشی را ماهی دار کرد.
حمل و نقل بچه ماهیها به استخرهای پرورشی :
مرحله اول در شروع پرورش ماهی،تهیه و انتقال بچه ماهیهای خریداری شده با حداقل تلفات به کارگاه پرورشی است. در گام اول باید سعی کرد تا بچه ماهیان مورد نیاز از کارگاهی تهیه شوند که گواهی بهداشت داشته باشند و سلامت بچه ماهیان مورد نیاز را تضمین کند و همچنین باید سعی کرد تهیه بچه ماهیها از نزدیکترین محل به کارگاه پرورش ما صورت بگیرد.
به طور کلی دوروش برای حمل بچه ماهیان از محل فروش تا حوضچه ها توصیه می شود:
1- حمل با کیسه های نایلونی :برای این منظور از کیسه های نایلونی ضخیم دو یا سه لایه استفاده می شود؛به این ترتیب که ابتدا 25 درصد کیسه های نایلونی را از آب استخر حاوی بچه ماهیها پر می کنیم. سپس به نسبت 10 تا 20 کیلوگرم در متر مکعب درون کیسه ها، بچه ماهی وارد می کنیم. بعد از خالی کردن هوای موجود در کیسه نایلونی،این فضا را توسط اکسیژن موجود در کپسول اکسیژن پًر می کنیم(یعنی 75 درصد باقیمانده فضا).
سپس درٍ کیسه نایلونی را با نخ می بندیم. کیسه های آماده شده به این صورت را می توان در کارتن قرار داد یا به همین صورت توسط وسیله نقلیه حمل شوند. بعد از حمل کیسه های حاوی بچه ماهی به محل کارگاه مورد نظر،برای همدما شدن آب درون کیسه ها و حوضچه ها و جلوگیری از استرس بچه ماهیها،آنها را درون حوضچه ها قرار می دهیم و بعد از گذشت نیم ساعت،کیسه ها را پاره و بچه ماهیان را در حوضچه ها رها می کنیم.
2. حمل توسط مخزن : برای این منظور به یک مخزن پلاستیکی یا فلزی (استیل،آلومینیوم) تمیز که برای همین منظور ساخته شده باشد، نیاز است. قبل از آبگیری مخزن بهتر است آن را ضد عفونی کنیم. این روش بیشتر برای حمل بچه ماهیها در مسیر های طولانی به کار می رود. روش کار بدین صورت است که ابتدا لوله های سوراخدار را که به لوله مرتبط به کپسول اکسیژن مرتبط است،درکف مخزن قرار می دهیم،سپس مخزن مورد نظر را با آب موجود در استخر پًر می کنیم و شیر کپسول اکسیژن را باز می کنیم.
سپس با توجه به ظرفیت مخزن به آن بچه ماهی اضافه می کنیم ( 10 تا 20 کیلوگرم به ازای هر متر مکعب ). نکته قابل توجه در روش دوم این است که آب موجود در مخزن حتما باید دارای چرخش باشد،لذا برای این منظور از یک پمپ کوچک در بالای مخزن استفاده می شود. در این روش نیز مانند روش اول،قبل از خالی کردن بچه ماهیها در استخر حتما باید آب موجود در حوضچه ها و تانکر همدما شود.
نکته : برای حمل بچه ماهیها به حوضچه ها باید توجه کرد که 48 ساعت قبل و 24 ساعت بعد از حمل و نقل بچه ماهیها از غذا دهی به آنها خودداری شود.
تغذیه ماهیان پرورشی :
در تغذیه قزل آلا دو نوع غذا می تواند مورد استفاده قرار گیرد :
غذای تر : در گذشته که علم تغذیه آبزیان و ماهی مانند امروز پیشرفت نکرده بودند،ماهیان با غذاهای موجود تغذیه می شوند. غذای تر به غذایی گفته می شود که از رطوبت بالایی برخوردار باشند و شامل احشای دام،جگر،طحال،ماهی تازه و غیره است. استفاده از این گروه مواد غذایی خود مشکلاتی برای پرورش دهنده فراهم می آورد بنابراین مصرف این غذاها را برای ماهیان پرورشی محدود می کند.
خریداری،حمل و نقل،نگهداری،نحوه مصرف،احتمال آلودگیهای انگلی و قارچی و میکروبی آلوده کردن استخرها،کامل نبودن آنها از لحاظ نسبتهای گروههای مواد غذایی و بالا بودن ضریب تبدیل از معایب استفاده از غذاهای تر است. هنگامی که غذای تر به داخل
حوضچه های پرورشی اضافه می شود،به طور کامل به مصرف ماهیها نمی رسد و مقادیری از آن در کف حوضچه ها رسوب می کند و باعث کدورت آب شده ضمن اینکه سبب گرفتگی توریهای خروجی و بروز مشکلاتی نیز می شود.
2 . غذای خشک : مقدار مواد غذایی موجود در غذای قزل آلا طوری طراحی می شود که دارای 40 تا 50 درصد پروتئین،10 تا 15 درصد چربی، 10 درصد قند و مقدار کمی ویتامین و عناصر معدنی باشد .حجم باقیمانده غذا نیز توسط پر کننده ها،نظیر کنجاله تکمیل می شود. تهیه،حمل و نقل،نگهداری و مصرف این گروه از غذاها بسیار ساده است و ماهیان پرورشی به راحتی از آن استفاده می کنند. در مصرف غذا نکاتی حائز اهمیت است که حتما باید مد نظر قرار گیرد :
- اندازه غذای مصرفی برای ماهیان پرورشی در سنین مختلف بسیار مهم است بطوری که اگر اندازه غذای مصرفی بزرگتر از اندازه دهان ماهی باشد،نمی تواند مورد مصرف قرار گیرد.از طرف دیگر اگر اندازه غذا کوچک باشد به خوبی توسط ماهیان دیده و صید نمی شود به علاوه این که ماهی انرژی زیادی صرف گرفتن غذا می کند که این امر سبب کاهش رشد و هدر رفتن انرژی ماهی خواهد شد.
- مقدار غذای اضافه شده به حوضچه های پرورشی نیز از نکات مهم است. اگر غذا به مقدار کافی در اختیار ماهیها قرار نگیرد،رشد ماهیها محدود و سرعت رشد آنها کند خواهد شد. از طرف دیگر اگر غذا بیش از حد نیاز ماهی در حوضچه ریخته شود،در کف حوضچه ها جمع می شود و آلودگی آب و بستر حوضچه ها را به همراه خواهد داشت.
- دفعات غذا دهی نیز باید با رعایت اندازه ماهی باشد،به طوری که هر چه اندازه(سن)ماهی کوچک تر باشد دفعات غذا دهی بیشتر و مقدار آن کمتر و از طرفی هر چه سن ماهی بزرگتر باشد،دفعات غذادهی کمتر و مقدار غذا بیشتر خواهد شد.
صید ماهیان پرورشی :
بعد از 6 تا 8 ماه از شروع دوره پرورشی،یعنی هنگامی که وزن ماهیان به 250 تا 300 گرم رسید،اقدام به صید آنها می شود. در هنگام صید باید پاره ای از موارد زیر را رعایت کرد :
- بازاریابی ماهیان کارگاه قبل از عملیات صید؛
- قطع کردن تغذیه ماهیها 48 ساعت قبل از صید؛
- صید ماهیان در ساعات اولیه روز؛
- متوقف نکردن جریان آب در زمان صید؛
- شست و شوی ماهیان در سبدهای پلاستیکی توسط آب؛
- حمل و انتقال ماهیهای صید شده به بازار در اسرع وقت؛
- استفاده از وسیله نقلیه مناسب برای انتقال ماهیها به بازار.


هوادهی در حوضچه های پرورشی :
فراهم کردن اکسیژن در طی دوره پرورشی از نیازهای اساسی قزل آلا است. همان طور که گفته شد، آب ورودی به کارگاههای پرورش قزل آلا باید از میزان اکسیژن بالایی(9تا11 میلی گرم در لیتر)برخوردار باشد، به همین جهت برای جبران کمبود اکسیژن در حوضچه های پرورش متراکم قزل آلا از هوا دهی استفاده می شود. به طور کلی آب دو نوع اکسیژن دارد،یک اکسیژن ترکیبی که جزء ساختمان مولکول آب است و نوع دیگر،اکسیژن محلول در آب است که با مولکولهای آب پیوند ضعیفی برقرار می کند و همین نوع اکسیژن به

مصرف تنفس ماهی می رسد. فراهم ساختن اکسیژن محلول در آب به طرق مختلف صورت می گیرد :
الف – تامین اکسیژن محلول در آب از طریق وارد کردن هوا در آب : در این روش با تزریق هوا در آب می توان اکسیژن محلول در آب را بالا برد،زیرا میزان اکسیژن آب همواره از هوا کمتر است و در نتیجه با وارد کردن هوا در آب،اکسیژن جذب آب می شود و مقدار اکسیژن آن بالا می رود. در این خصوص می توان از لوله های سوراخ دار و سنگ هوا در کف استخر،که توسط لوله ای به کمپرسور هوا متصل است استفاده کرد .
ب – تامین اکسیژن محلول در آب از طریق وارد کردن آب در هوا : در این روش برای جبران کمبود اکسیژن در آب،آب را در معرض هوا قرار می دهند.
یکی از روشهای این کار استفاده از لوله های سوراخ دار در بالای استخرهای پرورشی است. بدین ترتیب که لوله های سوراخ دار در طول (یک طرف یا دو طرف) استخر قرار می گیرد. سپس آب ورودی به لوله ها از طریق یک دستگاه پمپ،با فشار از سوراخها بر روی سطح آب استخرها پاشیده و باعث افزایش اکسیژن محلول در آب می شود.
روش دیگر استفاده از هوا ده قارچی ،پارویی وفورس است.

توضیحات بخش دوم:
پرورش ماهی با استفاده از منابع آب کشاورزی در روستاها:
پرورش ماهی در کنار کار کشاورزی یکی از روشهای استفاده بهینه از منابع آبی است که ضمن اشتغالزایی و کمک به اقتصاد خانوار کشاورز موجب غنی سازی آب کشاورزی وافزایش محصولات زراعی وباغی خواهد شد.
در آب با دمای 8 تا 18 درجه سانتیگراد میتوان ماهی قزل آلا پرورش داد وبهترین ومناسبترین دما برای تغذیه ورشد ماهی قزل آلا 15 تا 16 درجه سانتیگراد است البته علاوه بر دمای مناسب آب , جریان دائم آب و تعویض آن نیز برای پرورش ماهی قزل آلا لازم وضروری میباشد.
در استخرهای دو منظوره , آبی که جهت آبیاری از چاه ویا چشمه خارج میشود قبل از ورود به زمین زراعی به استخر وارد شده و پس از آن خارج وبه مصرف آبیاری میرسد با شروع فعالیت کشاورزی وآبیاری محصولات در نیمه اول بهار ماهی در استخر رها شده ودوره پرورش 6 تا 8 ماه خواهد بود.

انواع استخرهای دو منظوره:
الف ) استخرهای ذخیره آب کشاورزی :
اکثراً مستطیل شکل بوده ودر نقاطی مشرف به زمین های زراعی احداث شده اند در این استخرها در صورتی میتوان ماهی قزل آلا پرورش داد که آب ورودی علاوه بر داشتن شرایط لازم جهت پرورش به میزانی باشد که در طول شبانه روز حداقل 50% آب استخر تعویض شود.
ب )استخرهای دو منظوره احداثی آبراهه ای :
براساس نقشه های تیپ شیلات به صورت سه استخر یا کانال سیمانی موازی طراحی میشود بطوری که آب به کانال یا استخر اول وارد شده از آن عبور می کند ودر هنگام ورود به استخر دوم بواسطه اختلاف ارتفاع وریزش آب مجدداً هوادهی شده وسپس به همین طریق وارد استخر سوم شده وبه مصرف کشاورزی وزراعت میرسد وبدین طریق در کنار کشاورزی در داخل استخرهای دو منظوره ماهی قزل آلا پرورش داده می شود.
روش کار:
آبی که در آن ماهی قزل آلا پرورش داده میشود باید سرشار از اکسیژن و عاری از گازهای مضر باشد وآب چاه های کشاورزی فاقد اکسیژن کافی و دارای گازهای زیان بار برای پرورش ماهی قزل آلا است برای رفع این مشکل از برجک هواده استفاده می شود که استوانه ای است با حداقل پنج طبقه توری فلزی چشمه ریز به فاصله بیست سانتیمتر از هم که باید از کف آب نما حداقل هفتاد سانتی متر ارتفاع داشته باشد که در این حال طبقات توری سطح تماس بیشتری بین آب چاه وهوا ایجاد کرده وباعث جذب اکسیژن هوا توسط آب ودفع دی اکسیدکربن وسایر گازهای زیان بار میگردد.
ظرفیت تولید هر استخر دو منظوره به میزان آب چاه وابسته است بعنوان مثال چاهی با آبدهی 20 لیتر در هر ثانیه میتواند یک استخر دو تنی ماهی قزل آلا داشته باشد در صورتی که چاه با آبدهی 40 لیتر در ثانیه یک استخر چهار تنی را پوشش میدهد.
تعداد بچه ماهی مورد نیاز با ازاء هر تن تولید 4000 قطعه بوده که بااضافه کردن ده درصد تلفات احتمالی باید برای تولید هر تن ماهی قزل آلا تعداد 4400 بچه ماهی به وزن تقریبی 5 گرم تهیه گردد تراکم ماهیان در این حالت 100-70 قطعه در هر متر مربع میباشد. اصول ماهیدار کردن و غذادهی ماهیان در استخرهای دو منظوره با اصول کلی پرورش ماهی قزل آلا یکسان است.
پرورش ماهی با استفاده از منابع آب کشاورزی در روستاها:
پرورش ماهی در کنار کار کشاورزی یکی از روشهای استفاده بهینه از منابع آبی است که ضمن اشتغالزایی و کمک به اقتصاد خانوار کشاورز موجب غنی سازی آب کشاورزی وافزایش محصولات زراعی وباغی خواهد شد.
در آب با دمای 8 تا 18 درجه سانتیگراد میتوان ماهی قزل آلا پرورش داد وبهترین ومناسبترین دما برای تغذیه ورشد ماهی قزل آلا 15 تا 16 درجه سانتیگراد است البته علاوه بر دمای مناسب آب , جریان دائم آب و تعویض آن نیز برای پرورش ماهی قزل آلا لازم وضروری میباشد.
در استخرهای دو منظوره , آبی که جهت آبیاری از چاه ویا چشمه خارج میشود قبل از ورود به زمین زراعی به استخر وارد شده و پس از آن خارج وبه مصرف آبیاری میرسد با شروع فعالیت کشاورزی وآبیاری محصولات در نیمه اول بهار ماهی در استخر رها شده ودوره پرورش 6 تا 8 ماه خواهد بود.
انواع استخرهای دو منظوره:
الف ) استخرهای ذخیره آب کشاورزی :
اکثراً مستطیل شکل بوده ودر نقاطی مشرف به زمین های زراعی احداث شده اند در این استخرها در صورتی میتوان ماهی قزل آلا پرورش داد که آب ورودی علاوه بر داشتن شرایط لازم جهت پرورش به میزانی باشد که در طول شبانه روز حداقل 50% آب استخر تعویض شود.
ب )استخرهای دو منظوره احداثی آبراهه ای :
براساس نقشه های تیپ شیلات به صورت سه استخر یا کانال سیمانی موازی طراحی میشود بطوری که آب به کانال یا استخر اول وارد شده از آن عبور می کند ودر هنگام ورود به استخر دوم بواسطه اختلاف ارتفاع وریزش آب مجدداً هوادهی شده وسپس به همین طریق وارد استخر سوم شده وبه مصرف کشاورزی وزراعت میرسد وبدین طریق در کنار کشاورزی در داخل استخرهای دو منظوره ماهی قزل آلا پرورش داده می شود.
روش کار:
آبی که در آن ماهی قزل آلا پرورش داده میشود باید سرشار از اکسیژن و عاری از گازهای مضر باشد وآب چاه های کشاورزی فاقد اکسیژن کافی و دارای گازهای زیان بار برای پرورش ماهی قزل آلا است برای رفع این مشکل از برجک هواده استفاده می شود که استوانه ای است با حداقل پنج طبقه توری فلزی چشمه ریز به فاصله بیست سانتیمتر از هم که باید از کف آب نما حداقل هفتاد سانتی متر ارتفاع داشته باشد که در این حال طبقات توری سطح تماس بیشتری بین آب چاه وهوا ایجاد کرده وباعث جذب اکسیژن هوا توسط آب ودفع دی اکسیدکربن وسایر گازهای زیان بار میگردد.
ظرفیت تولید هر استخر دو منظوره به میزان آب چاه وابسته است بعنوان مثال چاهی با آبدهی 20 لیتر در هر ثانیه میتواند یک استخر دو تنی ماهی قزل آلا داشته باشد در صورتی که چاه با آبدهی 40 لیتر در ثانیه یک استخر چهار تنی را پوشش میدهد.
تعداد بچه ماهی مورد نیاز با ازاء هر تن تولید 4000 قطعه بوده که بااضافه کردن ده درصد تلفات احتمالی باید برای تولید هر تن ماهی قزل آلا تعداد 4400 بچه ماهی به وزن تقریبی 5 گرم تهیه گردد تراکم ماهیان در این حالت 100-70 قطعه در هر متر مربع میباشد. اصول ماهیدار کردن و غذادهی ماهیان در استخرهای دو منظوره با اصول کلی پرورش ماهی قزل آلا یکسان است.
پاکسازی استخر:
تخته ها وتوریهای ورودی وخروجی بایستی در طول روز چندین بار بوسیله برس تمیز گردند. باید توجه داشت آب استخرها همیشه تمیز وشفاف وکف استخر همیشه نمایان باشد.بهترین زمان برای پاکیزگی استخرها صبحها وقبل از غذا دهی به ماهیان است.قبل از تمیزی استخر, ماهیان باید حدود 15 _ 10 ساعت قبل غذادهی نشده باشند.برای این کار باید قاب فلزی ویژه به ارتفاع 50 سانتیمتر وبه عرض استخر تهیه شده , بطوریکه 40 سانتیمتر آن به وسیله تخته یا ایرانیت پلاستیکی فشرده کاملاً غیر قابل نفوذ شود وبالای آن به میزان 10 سانتیمتر توری باشد. بطوریکه به میزان 40 سانتیمتر آب داخل استخر بماند ومازاد آن سرریز شود.
جهت پاکسازی باید ابتدا سطح آب را به 40 سانتیمتر رسانده و بعد 4-3 متر اول هر استخر را بوسیله برس شسته وماهیان را در 4 تا 3 متر اول که شسته شده بوسیله قاب فلزی ساخته شده حبس نموده وشروع به پاکیزه نمودن بقیه استخر نمود که لجن وپس مانده مواد غذایی موجوددر کف استخر از طریق کف شور ودریچه های تعبیه شده به همین منظور خارج گردند.بطوری که لجن ومواد زائد استخر اول وارد استخر دومی یا سومی نگردد ودفعات غذادهی صبح حذف شده وفقط غذادهی بعدازظهر به ماهیان داده شود.مواردی که هنگام قطع برق واز کار افتادن پمپ اصلی باید رعایت شود:
راه اندازی پمپ برگشت
قطع غذادهی
جلوگیری از هر گونه استرس به ماهیان
جلوگیری از تمیز نمودن استخر وبه هم زدن آب
تغذیه :
اصول تغذیه شامل نوع ،میزان و دفعات غذادهی در استخرهای دو منظوره کشاورزی از روشهای کلی اصول غذادهی ماهیان قزل آلا تبعیت میکند.
ج) پرورش ماهی در کانالهای آب کشاورزی:
پرورش ماهی در کانالهای آب کشاورزی :
کانالهای کشاورزی حد واسطی بین یک منبع آبی (رودخانه , سراب و…) و زمینهای کشاورزی محسوب می شوند که معمولاً بصورت سیمانی می باشند. این کانالها با عمق کم وحداکثر چند متر عرض وطولی برابر با چند صدمتر هستند. شیب کانالهای کشاورزی 20-10 سانتیمتر در 30 متر است . حد مطلوب تعویض آب در آنها 3-2 مرتبه در ساعت می باشد. کانالهای کشاورزی در صورت دارا بودن شرایط مناسب (دما , میزان آب , طول وعمق مناسب , عدم آلودگی و…) می توانند جهت پرورش ماهی قزل آلا استفاده شوند, که معمولاً این کانالها توسط توریهایی به فاصله های حدود 30 متر از یکدیگر مجزا می شوند. بطور کلی پتانسیل نگهداری ماهی در آنها بین 35-25 کیلوگرم در متر مکعب در نوسان است. از آنجائیکه میزان اکسیژن محلول درطول کانال کاهش می یابد واز طرف دیگر بار آلودگی آن افزایش می یابد در فاصه های معینی از کانال آب جاری هوادهی می شود.
ماهیدار کردن کانال:
- اندازه کانالهایی که بچه ماهیان را در آن می ریزیم متفاوت است وبستگی به وزن ماهی دارد
_ برای ماهیان که حدود 3 تا 5 گرم وزن دارند طول کانال تقریباً 10 متر , عرض 1 متر وعمق 5/0 متر است.
_ برای ماهیانی که حدود 10 تا 20 گرم وزن دارند طول کانال تقریباً 20 متر, عرض 3 متر وعمق 8/0 متر است.
_ برای ماهیانی که بالاتر از 50 گرم هستند طول کانال 30 متر, عرض 6-5 متر وعمق 2/1 متر است.
معمولاً عرض کانالها باید 1/0 طول آنها باشد. پس از مشخص شدن محل خرید بچه ماهی , دریافت گواهی بهداشتی وتایید شیلات استان لازم است . 24 ساعت قبل از بارگیری وحمل بچه ماهیان، قطع غذا باید صورت گیرد زیرا اگر ماهیان تغذیه کرده باشند هضم غذا نیاز به اکسیژن اضافی داشته ودر هنگام حمل ونقل ماهی دچار استرس می شود. بعد از رهاسازی ماهیان نیز باید تا 24 ساعت از غذادهی خودداری کرد.
غذادهی :
اصول غذادهی ماهیان در کانال از الگوی غذادهی کلی ماهیان قزل آلا تبعیت می کند.
پاکسازی کانال:
پاک کردن دریچه ها وکف کانال:
بهترین زمان برای پاکیزه کردن کانالها صبحها و قبل از غذادهی به ماهیان است. قبل از تمیز کردن حدود 15-10 ساعت قبل از غذادهی قطع می شود. تخته ها وتوریهای ورودی وخروجی در طول روز بایستی چندین بار بوسیله برس تمیز گردند کف کانال ها باید هفته ای یکبار پاکیزه شود, زیرا قزل آلا به آب شفاف حاوی اکسیژن بالا نیازمند است.
در تمیز کردن کانال ابتدا سطح آب را کم کرده (بسته به ارتفاع آب استخر) بعد 3 تا 4 متر اول کانال را بوسیله برس شسته وماهیان را در 3_ 4 متر اول که شسته شده بوسیله قاب فلزی دست ساز حبس نموده وشروع به پاکیزه نمودن بقیه کانال می نماییم تا لجن وپس مانده غذایی موجود در کف استخر از طریق دریچه های تعبیه شده جهت این منظور خارج شود به طوریکه لجن ومواد زائد کانالها وارد کانالهای بعدی نشود. دفعات غذادهی صبح نیز حذف شده وفقط بعدازظهر ماهیان غذادهی می شوند.
صید وعرضه ماهیان به بازار:
بعد از 5 تا 6 ماه از شروع دوره پرورش , که وزن ماهیان به 250 تا 300 گرم رسید اقدام به صید آنها می کنند. به منظور جلوگیری از تسریع فساد وحفظ شکل ماهی پس از صید باید به مدت 48-24 ساعت قبل از صید نسبت به قطع غذای ماهیان اقدام نمود.
بهتر است قبل از صید برآوردی از مقدار ماهیها صورت گیرد تا عملیات بازاریابی بهتر انجام شود.
صید ماهی های موجود در کانال کشاورزی به دو طریق انجام می شوند:
اگر تخلیه کامل آب کانال امکان پذیر باشد کانال تخلیه شده , کل ماهیان صید می شود
در کانال های با آب جاری که امکان متوقف نمودن آب جاری وجود نداشته باشد ماهی ها را در گوشه ای از کانال جمع کرده آنها را صید می کنند.
در پایان ماهیان صید شده را در جعبه گذاشته لابه لای آنها خرده های یخ ریخته تا ماهی با کیفیت بالا در بازار عرضه شود

نوشته شده در چهارشنبه چهاردهم مهر 1389ساعت 16:35 توسط مجیدپناهی| |